20/11/2018
Các lỗi thường gặp trong kỹ thuật sơn Pu cho đồ gỗ nội thất.
Trong kỹ thuật sơn PU, kể cả các thợ sơn mới vào nghề đến các thợ PU nhiều kinh nghiệm đôi khi cũng gặp một số lỗi khi thi công sơn PU. Các lỗi này đôi khi thuộc về kỹ thuật sơn, do sơn hoặc đến từ tay nghề còn yếu dẫn đến xảy ra lỗi trong quá trình thi công sơn mà chúng ta không tìm ra được hướng giải quyết. Nắm bắt được những khó khăn đó, chúng tôi hôm nay xin trình bày tổng hợp tất cả những lỗi thường gặp trong quy trình sơn PU để các bạn dễ dàng khắc phục sản phẩm một cách nhanh nhất. Đồng thời nếu các bạn chưa rõ cách pha chế sơn PU có thể tham khảo thêm bài viết về quy trình sơn PU.
1. Bề mặt sơn nổi hột, nổi b**g bóng li ti.
Đây là một trong những lỗi thường gặp nhất ở những thợ sơn pu mới vào nghề. Hiện tượng xảy ra đó là nhiều b**g bóng li ti nổi trên bề mặt sản phẩm sau khi sơn. Đôi khi các thợ sơn thường mất nhiều thời gian nhưng không biết đâu là nguyên nhân gây ra hiện tượng này. Thực ra có một số nguyên nhân cơ bản sau:
Thợ sơn pha sơn không đúng tỷ lệ quy định của nhà sản xuất dẫn đến lượng cứng (đóng rắn) bị dư. Trường hợp này được lý giải như sau: khi lượng đóng rắn dư so với tỷ lệ sơn cần pha sẽ làm màng sơn khô quá nhanh trong khi xăng không bay hơi ra kịp sẽ bị nổi b**g bóng phía dưới lớp sơn.
Lỗi do súng phun sơn, khi sơn nhiều thợ không để ý để súng phun ra với lượng quá lớn gây nổi bọt bề mặt.
Lỗi thứ ba cũng là lỗi dễ gặp khi thời gian giữa lớp lót trong và lớp phủ quá gần nhau, làm cho bề mặt sơn không kịp thoát khí ra ngoài.
Lỗi do phun sơn quá dày, lớp sơn bề mặt đã khô trong khi lớp sơn bên trong chưa khô kịp không thể thoát khí ra ngoài.
Bề mặt gỗ có nhiều ghim gỗ mà xử lý lớp lót không kỹ dẫn đến vẫn còn lỗ bọt khí, khi phủ lớp sơn phủ lên trên thì xuất hiện b**g bóng.
Trên thị trường hiện nay có bán loại ván có phủ lớp keo lên trên nhằm tiết kiệm một lớp lót, nhưng lớp keo này lại không được lót kỹ có nhiều lỗ rỗng, khi xả gỗ lại không kỹ nên khi phủ lên sẽ thấy bọt khí bên trong.
Dung môi pha sơn bay hơi quá nhanh làm khô bề mặt sơn, bọt khí không thoát ra kịp.
Nhiệt độ phòng sơn quá cao gây lỗi tương tự như trường hợp dung môi bay hơi nhanh.
2. Bề mặt sơn bị da cam.
Hiện tượng này rất thường bắt gặp không chỉ ở các thợ sơn mới vào nghề. Hiện tượng thường thấy là bề mặt sơn không căng min, bóng như bình thường mà có nhiều vết lõm chi chít như vỏ quả cam. Nguyên nhân gây ra vấn đề này là:
Bề mặt sản phẩm không sạch, bám bụi bẩn dầu mỡ, sáp…
Dung môi pha sơn bay hơi quá nhanh làm sơn không kịp tan chảy trải đều bề mặt gỗ.
Nhiệt độ phòng sơn quá cao, làm dung môi bay hơi nhanh, màng sơn tan không đều gây dồn cục, da cam.
3. Sơn không khô
Bình quân một sản phẩm sau khi sơn khoảng 2h trở lại thì khô hoàn toàn nhưng nhiều lúc bạn có thể gặp trường hợp sơn không khô, khi sờ tay vào thì màng sơn dẻo, dính. Có nhiều nguyên nhân gây ra vấn đề này:
Dung môi pha sơn không đúng, có lẫn nước trong đó, khi sơn lên dung môi bay đi nhưng nước vẫn còn ở lại trên bề mặt sơn làm sơn không thể chết được.
Bề mặt sơn dính nước, tương tự như trường hợp trên, màng sơn sẽ không không thể khô được.
Pha đóng rắn quá ít, không đủ tỷ lệ để sơn chết đối với sơn 2 thành phần. Đối với dòng sơn 2 thành phần, muốn màng sơn chết phải đủ chất đóng rắn trong thành phần sơn, nếu thiếu chất đóng rắn thì sơn sẽ không khô hoặc rất lâu khô.
Pha nhầm chất đóng rắn của dòng sơn này với dòng sơn kia, ví dụ như trên thị trường hiện nay có dòng đóng rắn PU dành cho hàng sơn PU thường, đóng rắn Đức (cứng Đức) dành cho hàng sơn màu, sơn trắng PU, đóng rắn 2K dành riêng cho hàng sơn 2K, nếu pha nhầm lẫn những đóng rắn này với dòng sơn khác cũng xảy ra hiện tượng sơn không khô được.
Sơn trong điều kiện nhiệt độ thấp, trời râm. Khi này nhiệt độ quá thấp xăng sẽ không bay hơi được dẫn đến màng sơn không khô mà dính ướt.
4. Sơn bị chảy.
Sơn bị chảy là một vấn đề mà hầu hết thợ sơn PU mới vào nghề nào cũng mắc phải. Rất nhiều thợ sơn đã gọi đến chúng tôi để hỏi về vấn đề này và đây là những nguyên nhân chính:
Sơn lỏng, mặc dù nhiều thợ pha sơn theo hướng dẫn của nhà sản xuất, tuy nhiên hầu hết sơn phủ thường lỏng hơn sơn lót, do đó nếu pha theo tỷ lệ của sơn lót thì sơn sẽ bị lỏng hay dư xăng. Những thợ yếu tay nghề khi sơn thường bị chảy đặc biệc trên các bề mặt sơn có diện tích lớn.
Trường hợp thứ hai là do bạn phun quá dày, nếu trên mặt phẳng nằm ngang thì ổn, còn đối với các bề mặt đứng, chảy sơn là điều tất yếu.
Một lý do nữa là trường hợp bạn phun đè lớp sơn thứ hai lên lớp sơn thứ nhất khi chưa khô hẳn, làm lớp thứ hai bị chảy sệ.
Trường hợp cuối cùng có thể do súng sơn của bạn vặn quá lớn gây nhiễu, sơn phun thành tia nước chứ không còn là hơi nữa.
5. Màng sơn bị mốc.
Tôi có tham khảo nhiều nhà cung cấp nhưng rất ít thấy nhắc đến lỗi này, trong khi đó là một lỗi rất phổ biến. Có một số nguyên nhân sau:
Do chất lượng dung môi pha sơn quá thấp, một số nhà sản xuất vì lợi nhuận mà pha loãng dung môi, không thêm thành phần ngậm nước vào trong dung môi, dẫn đến khi phun lên bề mặt sản phẩm, xăng bay đi nhưng không ngậm nước được dẫn đến nước còn lại trên bề mặt sản phẩm và bị mốc.
Lý do thứ hai là do sơn trong điều kiện thời tiết âm u, độ ẩm trong không khí cao cũng dẫn đến hiện tượng tương tự.
6. Xuất hiện vệt sơn theo theo từng đường súng sơn.
Đây cũng là lỗi rất khó xử lý nếu không nhờ đến nhà sản xuất sơn. Hiện tượng thường thấy sau khi để ráo sơn thì trên bề mặt sản phẩm xuất hiện từng vệt sáng vệt tối theo luống cày do súng sơn phun từng đường để lại. Nguyên nhân do:
Nhiệt độ phòng sơn quá cao, dung môi bay hơi nhanh, dẫn đến có sự chênh lệch giữa đường sơn trước và đường sơn sau. Trong trường hợp này cần loại dung môi bay hơi chậm.
Thao tác với súng sơn không đúng, có sự chồng lấn giữa các đường sơn không đều nhau gây đường lằn sơn.
7. Màng sơn bị mờ.
Trường hợp màng sơn bị mờ do rất nhiều nguyên nhân gây nên, vầ hầu hết các thợ sơn có thể giải quyết được. Nguyên nhân chủ yếu do:
Không có phòng sơn dẫn đến bụi bẩn, mùn cưa, hay thậm chí là hạt sơn văng dính lên sản phẩm vừa mới sơn làm mờ bề mặt sản phẩm.
Thiếu cứng cũng là một nguyên nhân gây mờ, cứng là một thành phần có tác dụng làm bề mặt cứng, căng bóng, nếu thiếu sẽ làm bề mặt bị mờ.
Nếu dùng cứng (đóng rắn) của hàng mờ sử dụng cho hàng bóng cũng dẫn đến tình trạng mờ bề mặt sản phẩm.
Một vấn đề nữa là do xăng (dung môi pha sơn), nếu xăng bay hơi quá nhanh sẽ không thể làm tan đều bề mặt sơn dẫn đến sơn bị mờ.
Nhiệt độ phòng sơn cũng là yếu tố ảnh hưởng lớn, nếu nhiệt độ cao sẽ làm bay hơi nhanh, màng sơn khô nhanh mà không kịp tan chảy.
8. Sơn bị nổi rộp, b**g tróc sau khi khô.
Đây là những vấn đề rất khó giải quyết bởi có rất nhiều nguyên nhân gây ra hiện tượng này, có thể tìm hiểu một số nguyên nhân chính sau:
Nguyên nhân đầu tiên cần tìm hiểu đó là do không xả nhám kỹ trước khi sơn. Đây là nguyên nhân chính gây b**g tróc sơn vì lớp sơn sau không thể bám vào bề mặt do quá nhẵn.
Khả năng thứ hai là do bạn xả nhám sạch nhưng lại để quá lâu trước khi sơn. Cụ thể thời gian tốt nhất để sơn là chậm nhất sau 48h sau khi sả nhám.
Lý do thứ ba ảnh hưởng đến việc b**g tróc sơn do bề mặt gỗ bị dính bụi bẩn, dầu nhờn…làm sơn không thể bám chắc được, khi khô sẽ dễ bị rộp bọng nước.
Thứ tư có thể do tinh màu bạn pha vào lớp sơn phủ. Nhiều loại màu tinh khi pha vào với bóng, lượng keo trong tinh màu sẽ làm giảm hàm lượng đóng rắn trong hỗn hợp làm cho màng sơn bị tróc khi đã khô.
Nguyên nhân nữa có thể đáng lưu ý đó là lượng đóng rắn pha vào sơn nếu nhiều hoặc ít đều có thể gây ra vấn đề này.
Nguyên nhân cuối cùng có thể kiểm tra đó là do bản thân gỗ bị tươm dầu chẳng hạn như thông…Thường thì để xử lý các vấn đề tươm dầu cần sử dụng đến chất chống tươm dầu để ngăn không cho dầu tươm ra bề mặt gỗ.
9. Màng sơn bị nứt chân chim.
Đây là một tình huống nhiều thợ sơn phải đau đầu vì không biết lý do. Hiện tượng dễ thấy là bề mặt sơn khi khô sẽ xuất hiện nhiều vết rạn nứt giống vết chân chim. Tuy nhiên có thể xác định được một số nguyên nhân sau:
Lý do đầu tiên dễ xảy ra nhất là thợ sơn không để ý dùng lớp lót thuộc hệ 1 thành phần trong khi lớp phủ dùng 2 thành phần, khi phủ lớp ngoài lên sẽ làm tan lại lớp lót dẫn đến rất nhiều vấn đề như vết chân chim, sơn không khô hoặc thậm chí là bị tróc sơn.
Lý do thứ hai do lớp sơn lót chưa khô mà đã tiến hành phủ, gọi là ép sơn cho kịp giao hàng. Trường hợp này cũng gây vấn đề tương tự như trên.
Khả năng thứ ba là do xăng, có thể do xăng có vấn đề bay hơi quá nhanh làm khô cục bộ bề mặt sơn gây nứt sơn.
Sưu tầm.
