29/07/2025
Dấu ấn vàng son của Nam Kỳ Lục Tỉnh – Chiếc bàn chữ C hiếm có
Thuở Hòn Ngọc Viễn Đông còn mệnh danh là viên minh châu của Đông Dương, Nam Kỳ Lục Tỉnh trù phú không chỉ ở những vựa lúa vàng óng, những vườn cây trĩu quả, mà còn ở nếp sống thanh lịch, tao nhã. Trong những căn nhà gỗ bề thế kiểu Nam Bộ xưa, từng cột kèo, vách ngăn đều chạm khắc hoa văn tinh vi, hòa quyện giữa mỹ thuật Á Đông và nét ảnh hưởng Pháp thuộc. Ánh sáng len qua khung cửa thượng song hạ bản, hắt nhẹ lên màu gỗ cũ trầm ấm, mùi gỗ quý quyện cùng hơi gió từ khu vườn cổ, tạo nên một không gian vừa trang nhã vừa uy nghi. Trong bối cảnh ấy, những món đồ gỗ quý – đặc biệt là bàn ghế tiếp khách – không chỉ để sử dụng, mà còn là lời khẳng định địa vị và gu thưởng thức của gia chủ.
Giữa không gian ấy, bàn chữ C, hay bàn Cù Lá, Bàn Sư Tử… là món đồ vừa mang chức năng tiếp khách, vừa là niềm tự hào của người sở hữu. Chiếc bàn dài 170cm mà Toàn đang gìn giữ, chính là một mảnh ký ức nguyên vẹn của thời kỳ đó.
Mặt bàn gõ đỏ nguyên tấm, rộng tới 80cm – điều mà dân chơi đồ xưa Nam Bộ hiểu ngay là “lẽ tự nhiên” của bàn chữ C, bởi ngay cả cách đây trăm năm, tìm được tấm cẩm lai đủ rộng cho mặt bàn lớn thế này là điều bất khả thi. Khung và kiềng C lại được làm từ cẩm lai – một lựa chọn hiếm hoi, thể hiện sự cầu kỳ và chịu chơi của người đặt làm, trăm chiếc, mới gặp một. Song tiện bó đũa chuẩn Lái Thiêu xưa, tiện đều, gọn và cân xứng. Bên cạnh đó là những mảng chạm nổi tinh xảo hình quả bần tròn múi, múi bưởi căng mọng, xen lẫn lá cách điệu uốn lượn mềm mại. Tất cả đều được đục thủ công, gọt tinh mịn, cho cảm giác vừa mộc mạc miền quê sông nước, vừa quý phái như một món đồ trưng bày trong nhà hội đồng Nam Kỳ thuở trước.
Nhìn chiếc bàn, ta không chỉ thấy một món đồ gỗ quý, mà còn như thấy cả khung cảnh những ông Hội đồng thời Pháp thuộc trong bộ complet trắng tinh, chậm rãi nâng chén trà nóng, trầm ngâm bàn việc làng việc nước, hay trao đổi chuyện mùa vụ, đất đai. Tất cả như vẫn còn vương lại trong từng thớ gỗ, từng đường vân.
Và hôm nay, Toàn sẵn sàng trao lại chiếc bàn này cho người hữu duyên, am hiểu và trân quý giá trị của nó, như chính cách Toàn đã từng nâng niu suốt bao năm qua. Đồ quý, thì giá trị tương xứng, nhưng vẫn là rất mềm ở thời điểm này, khi mà còn có thể bắt gặp trên con đường sưu tầm đồ xưa nam bộ đang ngày càng trở nên chật hẹp.