26/02/2026
Trong văn hóa người Việt, ngày vía Thần Tài (mùng 10 tháng Giêng âm lịch) không chỉ là một nghi lễ tôn giáo mà còn là một nét đẹp tín ngưỡng sâu sắc, gắn liền với mong ước về sự sung túc và thịnh vượng.
Dưới đây là những khía cạnh văn hóa đặc trưng của ngày này:
Tín ngưỡng thờ cúng song hành: Người Việt thường thờ Thần Tài cùng với Thổ Địa trên cùng một ban thờ đặt sát đất. Sự kết hợp này thể hiện quan niệm "đất sinh vàng", Thổ Địa cai quản đất đai tạo tiền đề cho Thần Tài mang lại của cải, bảo phù cho sự ổn định và phát triển của gia đạo.
Điểm tựa tinh thần của giới kinh doanh: Với những người làm ăn, buôn bán, đây là dịp quan trọng nhất đầu năm để làm lễ tạ ơn vị thần đã phù hộ cho công việc hanh thông và cầu mong một năm mới "buôn may bán đắt".
Phong tục mua vàng cầu may: Một nét văn hóa đặc thù là người dân thường xếp hàng đi mua vàng vào ngày vía Thần Tài để lấy lộc. Vàng được xem là biểu tượng của sự may mắn và là tài sản tích lũy bền vững để khởi đầu một năm mới an tâm về tài chính.
Nguồn gốc sự tích dân gian: Văn hóa Việt lưu truyền câu chuyện về Thần Tài vì say rượu nên lạc xuống trần gian, quần áo bị lấy mất và phải đi xin ăn. Những nơi ông đến đều trở nên đông khách, phát đạt. Đến ngày mùng 10 tháng Giêng, ông tìm lại được quần áo và bay về trời, từ đó người dân chọn ngày này làm ngày vía để tưởng nhớ.
Lễ vật mang tính đặc trưng: Mâm cúng thường có bộ Tam sên (thịt heo luộc, trứng luộc, tôm hoặc cua luộc) cùng hoa tươi, trái cây và đặc biệt là cá lóc nướng (phổ biến ở miền Nam).
