01/08/2021
QUÊ HƯƠNG
Xem đoạn video do chính anh Trần Mạnh Tuấn tải trên Youtube, không hiểu sao nước mắt ứa ra. Đặt mình vào một trong những bệnh nhân đang ở trong bệnh viện dã chiến, thấp thỏm không biết người thân bên ngoài thế nào, trong đêm tối nghe thấy tiếng kèn tha thiết này…
Nghệ thuật, theo nhà thần kinh học người Anh Semir Zeki định nghĩa, là một “sự tìm tòi liên tục, không ngừng, thiết yếu và bền bỉ các đối tượng, diện mạo, và cảnh huống”. Cảnh huống này thực sự quá lạ. Anh Tuấn thổi kèn, đầu đội tấm kính bảo hộ, mặt đeo khẩu trang khoét đúng chiếc lỗ để thổi cây saxophone. Giữa những hỗn loạn, hoang mang, tiếng kèn của anh mang đến một sự xoa dịu lớn.
Nghệ thuật, như Oscar Wilde lý giải trong “Chân dung của Dorian Gray” là một sự vô dụng. “Lý do duy nhất để ta kiến tạo ra thứ vô dụng ấy,” Wilde viết. “là vì ta ngưỡng mộ nó cùng cực”. Nhiều năm sau đó, Wilde giải thích thêm cho quan điểm này: “Nghệ thuật vô dụng vì mục đích của nó chỉ là tạo ra một tâm trạng. Nghệ thuật vô dụng cũng như một bông hoa vô dụng". Bông hoa nở vì niềm vui của nó. Chúng ta sung sướng khi nhìn hoa nở và gán cho nó một ý niệm.
Tiếng kèn của anh Tuấn chính là một “sự vô dụng cùng cực” như định nghĩa của Wilde. Nó không làm giảm một F0 nào, không đẩy nhanh tốc tộ tiêm vaccine. Nhưng nó quả thực đã tạo ra cảm xúc rất lớn. Và thứ cảm xúc ấy cũng lây lan. Tôi tin hàng nghìn người đã trực tiếp nghe tiếng kèn ấy đã bước vào ngày hôm sau với một tâm trạng tích cực hơn.
Anh Tuấn đã biểu diễn ở hàng trăm sân khấu lớn nhỏ khác nhau, nhưng đây là một sân khấu thật đặc biệt. Họ không ngồi trước mặt anh để thưởng thức là ở trong những căn phòng cách ly, ở trên giường bệnh. Tiếng kèn vào an ủi họ, và an ủi những người nghe thấy nó dẫu là qua mạng, với một chất lượng âm thanh rất dã chiến. Đó có thể không phải là những thanh âm được mix kỹ nhất nhưng là thanh âm đẹp nhất.
Cũng như những người Tây Tiến giữa lúc sinh tử lâm đầu vẫn “Mắt trừng gửi mộng qua biên giới/ Đêm mơ Hà Nội dáng Kiều thơm”, tôi thấy tiếng kèn của anh khi thôi bài “Quê hương” đã mang trong nó một ước mơ. Rồi chúng ta, theo một cách nào đó, sẽ lại nhìn thấy những “đêm trăng tỏ”, những “cầu tre nhỏ” và lũ trẻ sẽ lại thấy “đường đi học rợp bướm vàng bay”.
Chúng ta sẽ bình an, nhất định.
(Binh B**g Bot)