01/08/2024
Andre Gide, -Fransız yazar- "Etik, estetiğin bir şubesidir." der. Yani ahlak güzelliğin bir parçasıdır. Ahlaktan bahsederken "etik" kelimesini kullanmamız doğru bir dil kullanmamız mıdır? İşte bunu bilmek lazım. "Etik" kelimesi Yunanca "Ethos" kökenli birşey. Daha çok karakter, bir toplumun moral değerleriyle alakalı bir varlık alanı. Ama ahlak, "etik" kelimesinin gösterdiği şeyi anlatmak durumunda değil. Biz mecburen, tercüme mecburiyeti yüzünden "etik" ve "ahlak" kelimelerini yan yana koyuyoruz. Ahlak yaratılmakla alakalı bir kelime. İnsanın veya hayvanın yaratılışından gelen özellikleri anlatan bir şey. Neler olup bittiğini, bugün neler olup bittiğini, geçmişte neler olup bittiğini, gelecekte neler olup biteceğini düşünürken bizim bir etik değil, estetik temelimiz olması lazım. Yani biz neyi güzel görüyoruz, güzel olarak kabul ettiğimiz şey nedir? Yani içimizde bizim değer yargısı üretebilmek için sahip olduğumuz kalite hangi çizgidedir, hangi seviyededir? Bu bizim ahlaki davranışlarımızı da tayin edecek olan birşey. O yüzden bugün güzellik konusunda hususi tercihler yapmayı başaramamış insanların ahlaki tercihlerinin isabetli olacağını düşünmemiz mümkün değil. Yani önce sanata dair bir terbiyeden, sanatın neye değdiğine dair bir terbiyeden geçmiş olmalıyız ki aynı zamanda bu bizim toplum düzeni, kendi hayatımızın bu düzendeki manası konusunda bize bir ışık tutsun.
Şimdi böyle bir zemin elde edebilirsek ortak bir dil kurabiliriz. Ya da şöyle diyelim; eğer benim söylediklerimi bir yere oturtmak, bir yere koymak, bir yere yerleştirmek istiyorsanız endişemin estetik bir endişe olduğunu bilmeniz ve bu estetik endişenin etik yansımasıyla ilgilendiğimi akledebilmeniz lazım.
İsmet Özel
Konuşma Metni: https://istiklalmarsidernegi.org.tr/IcerikDetay?Id=1065&IcerikId=778
Konuşmanın Video Kaydı: https://www.youtube.com/watch?v=KeOfOM7nQ5k
Bir konuşma yapmak üzere karşınızdayım. Beni dinlemeye geldiğiniz için hepinize teşekkür ederim. Konuşma yapan birinin aldığı bütün mükâfat kendisini dinleyecek insanları bulması imiş. Şimdi burada gerçekten bir konuşma olacak mı, bunu kestirmek çok zor. Eğer dinleyenler v...
