14/03/2026
सबैभन्दा ठूलो अपराध के हो भने — मानिस भएर पनि मानवता गुमाउनु हो।
भ्रष्टाचारले पैसा चोर्छ, तर बलात्कारले मानवता नै चोर्छ।
पैसा चोर्नेहरूका लागि अनुसन्धान गर्ने आयोग र निकायहरू छन्। तर यौन हिंसा भोगेका पीडितका लागि भने अझै पनि संवेदनशील र छुट्टै अनुसन्धान गर्ने व्यवस्था पर्याप्त छैन। बलात्कारलाई सानो अपराध जस्तो व्यवहार गर्नु हुँदैन। यो पीडितको शरीर मात्र होइन, उसको आत्मा, सम्मान र जीवनभरको मानसिक अवस्थासँग जोडिएको अपराध हो।
यसको अर्थ के हो भने — औसतमा हरेक दिन झण्डै ६–७ वटा बलात्कारका घटना दर्ता भइरहेका छन्। तर यी त केवल दर्ता भएका घटना मात्र हुन्। धेरै पीडितहरू डर, सामाजिक दबाब र बदनामीको कारण उजुरी नै गर्न सक्दैनन्। त्यसैले वास्तविक संख्या अझ धेरै हुन सक्ने विशेषज्ञहरू बताउँछन्।
त्यसैले यस्तो घटनामा अनुसन्धान गर्दा पीडितको मानसिक अवस्था, उसको पीडा र उसले बाँकी जीवन सम्मानका साथ बाँच्न पाउने अधिकारलाई केन्द्रमा राख्नुपर्छ। बलात्कारपछि हुने हत्या झन् भयावह अपराध हो। त्यसैले बलात्कार र त्यसपछि हुने हत्याका घटनाहरूका लागि छुट्टै कानुनी व्यवस्था र विशेष अनुसन्धान निकाय हुनु अत्यन्त आवश्यक छ।
त्यस्तै, पीडितहरूले आफ्ना कुरा सुरक्षित र सम्मानपूर्वक भन्न सक्ने छुट्टै कक्ष (safe rooms) हुनु जरुरी छ, जहाँ उनीहरूलाई बुझ्ने, मानव मनोविज्ञान र मानसिक आघात (trauma) बुझ्ने प्रशिक्षित व्यक्तिहरूले मात्र सोधपुछ गरून्। किनभने यस्तो अवस्थामा कसरी प्रश्न सोधिन्छ, कस्तो आवाजमा कुरा गरिन्छ र कस्तो वातावरण दिइन्छ भन्ने कुराले नै पीडितको घाउ झन् गहिरो बनाउने कि निको पार्न मद्दत गर्ने भन्ने तय गर्छ।
समाजले बलात्कारलाई कहिल्यै सामान्य अपराधको रूपमा हेर्नु हुँदैन। यो मानवताको विरुद्धको अपराध हो, र यसको सामना गर्न संवेदनशील, न्यायपूर्ण र विशेष प्रणाली आवश्यक छ।
